Banksparen voor je pensioen: sparen of beleggen bij een bank
Kort samengevat
Banksparen is een vorm van lijfrente waarbij je zelf geld opbouwt op een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening bij een bank. Het saldo blijft eigendom van jou en gaat bij overlijden naar je erfgenamen, terwijl spaargeld valt onder het depositogarantiestelsel tot € 100.000. Wel zit het geld vast tot rond je AOW-leeftijd en keert de rekening niet levenslang maar over een vaste periode uit.
Wat is banksparen precies?
Banksparen is een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening voor je pensioen bij een bank of beleggingsinstelling. Fiscaal gezien is banksparen een bancaire lijfrente: je mag je inleg aftrekken binnen je jaarruimte, betaalt geen box 3-belasting en laat het kapitaal later in vaste termijnen uitkeren.
In vergelijking met traditionele verzekeringspolissen is banksparen overzichtelijker, omdat je precies ziet hoeveel geld er op jouw rekening staat en welke kosten worden ingehouden.
Wat zijn de twee varianten van banksparen?
Als je zelf een bankspaarrekening opent om op te bouwen, kies je tussen twee smaken:
- Bancair sparen (met rente): Je geld staat op een spaarrekening tegen een vaste of variabele rente. Je loopt geen beursrisico en je spaargeld is tot € 100.000 per persoon per bankvergunning beschermd door het depositogarantiestelsel (de wettelijke regeling die spaargeld beschermt als een bank failliet gaat). Wel kan inflatie de koopkracht aantasten als de rente laag is.
- Bancair beleggen (lijfrentebeleggen): Je geld wordt belegd in beleggingsfondsen of indexfondsen. Dit biedt kans op een hoger rendement op de lange termijn, maar je draagt zelf het koersrisico (het risico dat je beleggingen minder waard worden als de beurs daalt). De AFM merkt bankspaarproducten aan als complexe producten; aanbieders moeten je daarom vooraf duidelijk waarschuwen over risico's en kosten.
Wat gebeurt er bij overlijden en met de duur van de uitkering?
Twee eigenschappen van banksparen moet je goed kennen voordat je kiest:
- Erfgenamen ontvangen het restant: Overlijd je tijdens de opbouwfase of terwijl de uitkering al loopt? Dan blijft het overgebleven bedrag van jouw erfgenamen (via de nalatenschap). Zij zetten het bedrag om in een nabestaandenlijfrente (een periodieke uitkering waarover zij inkomstenbelasting in box 1 betalen). Zij hebben daar tot 31 december van het tweede kalenderjaar na het overlijden de tijd voor.
- De uitkering stopt als de pot leeg is: Een bank mag geen levenslange garantie geven (dat mag alleen een verzekeraar). Je spreekt bij pensionering een vaste uitkeringsduur af, bijvoorbeeld 10 of 20 jaar. Word je ouder dan die gekozen einddatum, dan stopt de aanvulling vanuit banksparen vanaf dat moment.
Veelgestelde vragen
- Valt banksparen altijd onder het depositogarantiestelsel tot € 100.000?
- Alleen het geld dat op een geblokkeerde spaarrekening staat bij een bank met een Nederlandse (of EU-)bankvergunning valt onder de garantie tot € 100.000 per persoon per bank. Beleg je binnen een bankspaarproduct in fondsen of aandelen, dan valt die waarde niet onder de spaargarantie maar wordt het beheerd in een apart bewaarbedrijf.
- Wat gebeurt er met mijn bankspaarpotje als ik kom te overlijden?
- Het volledige resterende saldo valt in jouw nalatenschap en gaat naar je erfgenamen. Zij krijgen het niet vrij op hun bankrekening, maar moeten het gebruiken voor een nabestaandenlijfrente (periodieke uitkering belast in box 1).
- Kan ik een vaste of variabele rente kiezen bij banksparen?
- Ja, veel banken bieden de keuze tussen een variabele rente of een vaste rente voor bijvoorbeeld 5, 10 of 20 jaar. In de uitkeringsfase bepaalt het rentepercentage bij start direct hoe hoog je maandelijkse uitkering wordt.
Dit kun je nu doen
- Controleer altijd of een bankspaarrekening onder het Nederlandse depositogarantiestelsel valt als je kiest voor sparen.
- Kies je voor banksparen met beleggen? Bekijk dan de totale jaarlijkse kosten (beheerkosten plus fondskosten).
- Leg aan je partner of nabestaanden vast bij welke bank je bankspaarrekening loopt, zodat zij bij overlijden op tijd een nabestaandenlijfrente regelen.
Gebruikte primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op: Bekijk wijzigingslog
- AFM Banksparen, kosten en complex productBekijk bron
Kostenvergelijking, shoprecht, risico's en depositogarantiestelsel
- Belastingdienst Bancaire lijfrente en nabestaandenBekijk bron
Fiscale spelregels rond uitkering en overdracht bij overlijden
Verder lezen over dit onderwerp
Lijfrente: hoe werkt het?
Het grotere fiscale kader waar banksparen onder valt.
Lijfrente en banksparen vergeleken
De verschillen tussen banksparen en een lijfrenteverzekering op een rij.
Fiscale regels: jaarruimte en reserveringsruimte
Hoeveel je jaarlijks fiscaal aftrekbaar mag storten.