Status: VaststaandAlle definities afgestemd op Rijksoverheid, Belastingdienst en AFM
Woordenlijst pensioenbegrippen
Pensioentaal zit vol lastige woorden. Hieronder staat elk vakwoord dat op deze website voorkomt in één heldere zin uitgelegd.
- AOW (Algemene Ouderdomswet) Algemeen
- Het basispensioen van de overheid dat vrijwel iedereen krijgt die in Nederland heeft gewoond of gewerkt, uitgekeerd door de SVB vanaf de AOW-leeftijd.
- AOW-franchise Algemeen
- Het deel van je bruto inkomen waarover je geen pensioen of jaarruimte opbouwt, omdat je over dat eerste deel straks al AOW van de overheid ontvangt.
- Banksparen (bancaire lijfrente) Zelf bijsparen (3e pijler)
- Een geblokkeerde spaar- of beleggingsrekening bij een bank of beleggingsinstelling waarmee je fiscaal gefaciliteerd zelf pensioen opbouwt of uitkeert.
- Bedrag ineens Via je werk (2e pijler)
- De geplande mogelijkheid (naar verwachting vanaf 1 januari 2029) om op je pensioendatum maximaal 10% van je ouderdomspensioen in één keer op te nemen, wat je maandelijkse uitkering daarna blijvend verlaagt.
- Bijzonder partnerpensioen Via je werk (2e pijler)
- Het reeds opgebouwde partnerpensioen dat na een scheiding wordt gereserveerd voor je ex-partner, tenzij die daar bij de scheiding schriftelijk afstand van doet.
- Box 1 en Box 3 Zelf bijsparen (3e pijler)
- De fiscale hokjes in de inkomstenbelasting: inkomen en aftrekbare lijfrentepremie vallen in box 1 (werk en woning), terwijl vrij spaargeld en vrije beleggingen in box 3 (sparen en beleggen) vallen.
- Conversie (bij scheiding) Via je werk (2e pijler)
- De afspraak bij scheiding om het verdeelde ouderdomspensioen en bijzonder partnerpensioen definitief om te zetten in een geheel eigen, zelfstandig pensioen voor de ex-partner.
- Deeltijdpensioen Via je werk (2e pijler)
- Het vervroegd laten ingaan van een deel van je ouderdomspensioen terwijl je voor de overige uren blijft werken en over die uren nog pensioen opbouwt.
- Depositogarantiestelsel Zelf bijsparen (3e pijler)
- De wettelijke regeling die spaargeld bij een Nederlandse bank (inclusief bancair sparen op een bankspaarrekening) beschermt tot € 100.000 per persoon per bankvergunning bij een faillissement.
- Doorsneesystematiek Via je werk (2e pijler)
- De oude pensioenregel waarbij jong en oud dezelfde premie betaalden voor evenveel pensioenopbouw per jaar, wat onder de Wtp wordt afgeschaft omdat jonge inleg langer kan renderen.
- Factor A Algemeen
- Het getal op je jaarlijkse Uniform Pensioenoverzicht (UPO) dat aangeeft hoeveel jouw pensioen via een werkgever in het voorgaande kalenderjaar is gegroeid.
- Flexibele premieregeling Via je werk (2e pijler)
- Een van de twee contractvormen onder de Wtp waarbij je een persoonlijk pensioenkapitaal opbouwt en binnen de afspraken van de regeling vaker keuze hebt uit een beleggingsprofiel.
- Gebruikelijk loon (DGA) Algemeen
- Het wettelijke minimumloon dat een directeur-grootaandeelhouder (DGA) zich fiscaal uit zijn eigen bv moet toekennen (normbedrag 2026: € 58.000), wat tevens meetelt voor de berekening van jaarruimte.
- Invaren Via je werk (2e pijler)
- Het meenemen en omzetten van pensioenen die al vóór de Wtp-overstap zijn opgebouwd naar de nieuwe premieregeling van het pensioenfonds.
- Jaarruimte Zelf bijsparen (3e pijler)
- Het maximale bedrag dat je in een kalenderjaar met belastingaftrek in box 1 mag storten op een lijfrente- of bankspaarrekening op basis van je inkomen en eventuele factor A.
- Lifecycle-beleggen Via je werk (2e pijler)
- Een beleggingsmethode waarbij een pensioenuitvoerder automatisch meer risico neemt als je jong bent en het beleggingsrisico stapsgewijs afbouwt naarmate je dichter bij je pensioendatum komt.
- Lijfrente Zelf bijsparen (3e pijler)
- De wettelijke verzamelnaam voor een fiscaal geblokkeerd spaar-, beleggings- of verzekeringsproduct waarmee je zelf periodiek pensioeninkomen opbouwt en laat uitkeren.
- Middelloonregeling Via je werk (2e pijler)
- Een traditionele werkgeversregeling waarin je elk werkjaar een vast beloofd percentage van je gemiddelde salaris aan pensioen opbouwde, die onder de Wtp verdwijnt voor nieuwe opbouw.
- Nabestaandenlijfrente Zelf bijsparen (3e pijler)
- Een periodieke lijfrente-uitkering die erfgenamen of nabestaanden moeten aankopen van het overgebleven bankspaartegoed na het overlijden van de rekeninghouder.
- Omkeerregel Algemeen
- De belastingregel dat pensioen- en lijfrentepremies nu aftrekbaar of bruto zijn, terwijl de belasting later wordt geheven zodra het pensioen wordt uitgekeerd.
- Oudedagsverplichting (ODV) Algemeen
- Een na de afschaffing van pensioen in eigen beheer in 2017 ontstane pensioenaanspraak op de balans van een bv, die later verplicht wordt uitgekeerd of kan worden omgezet in een lijfrente.
- Partnerpensioen op risicobasis Via je werk (2e pijler)
- Een verzekering voor je partner bij jouw overlijden vóór de pensioendatum waarbij je geen eigen spaarpot opbouwt, maar alleen gedekt bent zolang je deelneemt aan de pensioenregeling.
- Pensioengat Algemeen
- Het verschil tussen het pensioeninkomen dat je later verwacht nodig te hebben en het inkomen dat je via AOW en werkgever tot nu toe opbouwt.
- Persoonlijk pensioenkapitaal Via je werk (2e pijler)
- De persoonlijke administratie van jouw aandeel in de pensioenpot onder de Wtp, wat betekent dat je het bedrag ziet meebewegen maar het geld meestal niet zelf kunt beleggen of opnemen.
- Premiegrondslag Algemeen
- Het deel van je bruto inkomen boven de AOW-franchise waarover je pensioen of lijfrente-jaarruimte mag berekenen.
- Premieregeling Via je werk (2e pijler)
- Een pensioenregeling waarin de ingelegde premie vooraf vaststaat en de hoogte van je uiteindelijke uitkering afhangt van het beleggingsresultaat en de levensverwachting.
- Premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid Via je werk (2e pijler)
- De regeling waarbij de pensioenuitvoerder de pensioenpremies (deels) blijft doorbetalen als je door langdurige ziekte een WIA-uitkering krijgt.
- PPI (Premiepensioeninstelling) Via je werk (2e pijler)
- Een pensioenuitvoerder die namens werkgevers premieregelingen uitvoert en kapitaal belegt tijdens de opbouwfase, maar zelf geen verzekerde garanties of uitkeringen verstrekt.
- Reserveringsruimte Zelf bijsparen (3e pijler)
- Niet-gebruikte jaarruimte uit maximaal de afgelopen 10 jaar die je alsnog met belastingaftrek mag inleggen voor een lijfrente, tot een jaarlijks wettelijk maximum.
- Revisierente Zelf bijsparen (3e pijler)
- Een wettelijke belastingboete van maximaal 20% bovenop de box 1-belasting die de Belastingdienst meestal heft als je een lijfrente of bankspaarrekening voortijdig afkoopt.
- Risicodelingsreserve Via je werk (2e pijler)
- Een optionele buffer in een flexibele premieregeling waarmee deelnemers specifieke risico’s zoals overlijden of langleven onderling kunnen opvangen.
- Shoprecht Algemeen
- Het wettelijke recht om opgebouwd lijfrente- of pensioenkapitaal bij een andere bank of verzekeraar onder te brengen voor een betere rente of uitkering zonder fiscale boete.
- Solidaire premieregeling Via je werk (2e pijler)
- Een nieuwe werkgeversregeling onder de Wtp waarin alle inleg collectief wordt belegd met een gezamenlijke solidariteitsreserve en zonder individuele beleggingskeuzes voor deelnemers.
- Solidariteitsreserve Via je werk (2e pijler)
- De verplichte gezamenlijke buffer in een solidaire premieregeling die in goede jaren wordt gevuld om grote dalingen voor vooral gepensioneerden te dempen.
- Transitieplan Via je werk (2e pijler)
- Het verplichte document waarin werkgever en werknemersvertegenwoordiging vastleggen hoe de huidige pensioenregeling uiterlijk op 1 januari 2028 overgaat naar het nieuwe stelsel.
- Uitloopperiode Via je werk (2e pijler)
- De verplichte periode van standaard 3 maanden (maximaal 6 maanden of maximaal 2 jaar bij WW/Ziektewet) waarin het partnerpensioen op risicobasis gratis doorloopt na uitdiensttreding.
- UPO (Uniform Pensioenoverzicht) Algemeen
- Het jaarlijkse overzicht dat je van je pensioenuitvoerder ontvangt met je opgebouwde pensioen, je verwachte uitkering en je factor A.
- Vlakke premie Via je werk (2e pijler)
- Een premie die voor elke leeftijd in dezelfde regeling hetzelfde percentage van het pensioengevend loon is, in plaats van een stijgende premie per leeftijdscategorie.
- Waardeoverdracht Via je werk (2e pijler)
- Het meenemen van opgebouwd pensioen bij een vorige werkgever naar de pensioenuitvoerder van je nieuwe werkgever (of automatisch bij kleine pensioenen tot € 632,63 in 2026).
- Werkingssfeer (Bpf) Via je werk (2e pijler)
- De officiële omschrijving van bedrijfsactiviteiten die bepaalt of een onderneming wettelijk verplicht is aangesloten bij een bedrijfstakpensioenfonds.
- Wet toekomst pensioenen (Wtp) Via je werk (2e pijler)
- De Nederlandse pensioenwet die op 1 juli 2023 is ingegaan en bepaalt dat alle werkgeverspensioenen uiterlijk 1 januari 2028 overstappen op premieregelingen.