Nabestaanden en arbeidsongeschiktheid: wat is via werk geregeld?
Kort samengevat
Pensioen via je werk is niet alleen inkomen voor als je oud bent, maar bevat vaak ook een verzekering voor je partner bij overlijden en voortzetting bij arbeidsongeschiktheid. Onder de Wet toekomst pensioenen wordt het partnerpensioen vóór pensioendatum vereenvoudigd naar maximaal 50% van het jaarsalaris op risicobasis, met een verplichte uitloopperiode bij uitdiensttreding.
Wat verandert er voor je partner als je vóór je pensioen overlijdt?
In het oude stelsel verschilde het partnerpensioen enorm per fonds of verzekeraar: het hing vaak af van hoeveel dienstjaren je nog tot je pensioen had. Daardoor begrepen veel mensen niet hoeveel hun partner zou ontvangen.
Onder de Wet toekomst pensioenen (uiterlijk 1 januari 2028) gelden uniforme regels voor partnerpensioen vóór de pensioendatum:
- Hoogte gebaseerd op jaarsalaris: Het partnerpensioen mag maximaal 50% van je pensioengevend jaarsalaris bedragen (de exacte hoogte spreken werkgever en vakbonden af). De opbouw van dienstjaren telt hiervoor niet meer mee zolang je meedoet.
- Standaard op risicobasis: Dat betekent dat je verzekerd bent zolang je deelneemt aan de regeling. Bestaand kapitaal dat al vóór de Wtp voor nabestaanden was opgebouwd blijft wel staan, maar voor nieuwe opbouw geldt een zuivere verzekering.
- Verplichte uitloopperiode: Ga je uit dienst zonder meteen een nieuwe baan te hebben, dan loopt de dekking standaard nog 3 maanden door zonder dat je premie betaalt (of 6 maanden als cao-partijen dat hebben afgesproken). Krijg je een WW- of Ziektewetuitkering, dan loopt de dekking door zolang de uitkering duurt, met een maximum van 2 jaar. Daarna kun je vaak vrijwillig voortzetten door zelf premie te betalen uit je oude pensioenpot.
Voor overlijden ná je pensioendatum blijft de bekende keuze bestaan: op het moment dat je met pensioen gaat, ruil je een deel van je ouderdomspensioen in voor een blijvend partnerpensioen (of kies je voor minder partnerpensioen als jouw partner zelf een goed pensioen heeft).
Hoe zit het bij arbeidsongeschiktheid via je werkgever?
Word je als werknemer langdurig ziek, dan blijf je de eerste twee jaar (104 weken) meestal gewoon in dienst en loopt je pensioenopbouw door. Krijg je daarna een WIA-uitkering (doorgaans vanaf 35% arbeidsongeschiktheid), dan kennen veruit de meeste werkgeversregelingen premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid.
Dat werkt zo:
- Voor het deel dat je arbeidsongeschikt bent: De pensioenuitvoerder neemt de premiebetaling over, zodat jouw pensioenopbouw grotendeels doorloopt.
- Voor het deel dat je nog werkt: Je betaalt met je werkgever gewoon premie over je resterende loon.
- Overgangsrecht Wtp: Werknemers die al arbeidsongeschikt waren vóórdat het fonds overstapt naar het nieuwe stelsel behouden bescherming; de Rijksoverheid heeft via het Verzamelbesluit pensioenen vastgelegd dat premievrije voortzetting in lijn met de oude regeling kan doorlopen zonder fiscale knelpunten.
Let op voor zelfstandigen (zzp'ers): zij vallen níét onder een werkgeversregeling. Een gewone particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) keert vaak wel inkomen uit bij ziekte, maar legt meestal geen geld in voor je pensioen.
Waarom moet je na ontslag of bij zzp-start direct opletten?
Veelgestelde vragen
- Wat betekent 'partnerpensioen op risicobasis' precies?
- Op risicobasis betekent dat je geen eigen spaarpot opbouwt voor overlijden vóór je pensioendatum. Je bent alleen verzekerd zolang je in de pensioenregeling meedoet (plus de uitloopperiode daarna).
- Wat gebeurt er als ik als werknemer langdurig arbeidsongeschikt word?
- In de meeste werkgeversregelingen krijg je bij toekenning van een WIA-uitkering (meestal vanaf 35% arbeidsongeschiktheid na 104 weken ziekte) premievrijstelling: de uitvoerder betaalt jouw pensioenpremie voor het arbeidsongeschikte deel door.
Dit kun je nu doen
- Controleer of jouw partner officieel bekend is bij je pensioenuitvoerder (zeker als je ongehuwd samenwoont).
- Stop je met werken, word je zzp'er of wissel je van baan? Check meteen hoe lang de dekking bij overlijden nog doorloopt.
- Kijk in je reglement hoe hoog de premievrijstelling bij arbeidsongeschiktheid is (meestal na 104 weken ziekte bij een WIA-uitkering vanaf 35%).
Gebruikte primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op: Bekijk wijzigingslog
- Rijksoverheid Nabestaandenpensioen in het nieuwe pensioenstelselBekijk bron
Maximaal 50% van het jaarsalaris op risicobasis en vereenvoudiging partnerbegrip
- Werken aan ons pensioen Uitloopperiode partnerpensioen en overgangsrecht arbeidsongeschiktheidBekijk bron
3 maanden (of 6 maanden) uitloopperiode, max 2 jaar WW/ZW en premievrijstelling
- AFM Aandachtspunten overlijdensdekking bij baanwisselBekijk bron
Risicobasis betekent verval na uitdiensttreding en uitloopperiode
Verder lezen over dit onderwerp
Baanwissel, overstap en compensatie
Wat er nog meer gebeurt met je pensioen als je van werkgever verandert.
Partner en scheiding: de pensioenregels
Wat je moet regelen bij samenwonen, trouwen of uit elkaar gaan.
Zzp'er en pensioen (basis opbouwen)
Waarom zzp'ers zelf iets moeten regelen voor overlijden en arbeidsongeschiktheid.