Direct naar de hoofdinhoud
Mijn Persoonlijk Pensioen
SituatiesDoelgroep: zzp'ers en ondernemersGecontroleerd: 2026-11-18

Pensioen voor zzp'ers en ondernemers: zelf opbouwen als basis

Status: VaststaandFiscale jaarruimte 2026 en zzp-regels arbeidsongeschiktheid geverifieerd

Kort samengevat

Als zzp'er of ondernemer zonder pensioenregeling krijg je straks alleen de AOW als je niets extra regelt. Voor jou is zelf pensioen opbouwen (via lijfrente, banksparen of vrij vermogen) geen luxe aanvulling naast een werkgever, maar de basis. Wel moet je wisselende winst, een vrije bedrijfsbuffer en het risico op arbeidsongeschiktheid scherp meewegen.

Waarom is zelf sparen voor een zzp'er iets heel anders dan voor een werknemer?

Als je een werknemer vraagt naar zijn pensioen, bedoelt hij meestal wat zijn werkgever automatisch inhoudt en belegt. Als zzp'er heb je geen bouwsteen 2. Je krijgt later alleen de basis-AOW van de overheid (als je 50 jaar in Nederland hebt gewoond), plus eventueel oude restjes van eerdere banen in loondienst.

Dat maakt jouw positie fundamenteel anders:

  • Voor jou is de 3e pijler geen bijzaak, maar de basis als je later boven het AOW-niveau wilt uitkomen.
  • Je kiest álles zelf: of je maandelijks stort of één keer per jaar na de jaarrekening, bij welke bank of aanbieder en met welk risicoprofiel.
  • Geen verplicht vangnet bij ziekte of overlijden: waar een werknemer vaak premievrij pensioen blijft opbouwen bij arbeidsongeschiktheid en een partnerpensioen op risicobasis heeft, moet jij als zelfstandige zelf bewust afwegen hoe je een AOV of overlijdensrisico regelt.

Hoe ga je om met wisselende winst als zelfstandige?

Veel zzp'ers twijfelen over een lijfrente of bankspaarrekening omdat hun omzet per jaar schommelt. Dat is een terechte zorg: geld op een lijfrenterekening staat immers vast tot rond je AOW-leeftijd.

Drie praktische spelregels helpen om niet klem te komen zitten:

  1. Buffer gaat vóór fiscaal voordeel: Houd altijd eerst genoeg vrij geld achter de hand voor maanden zonder opdrachten, belastingaanslagen en onverwachte kosten.
  2. Stort flexibel aan het eind van het jaar: Veel zelfstandigen kiezen voor een rekening zonder verplichte maandstorting. Pas zodra in november of december duidelijk is hoeveel winst er echt is gemaakt, maken zij geld over (binnen de 30%-jaarruimte boven de franchise van € 19.172 in 2026).
  3. Reserveringsruimte als inhaaloptie: Had je een mager jaar waarin je niets kon missen? Je mag onbenutte jaarruimte tot 10 jaar terug inhalen (in 2026 tot maximaal € 42.753).

Let ook op beroepspensioenfondsen: voor sommige beroepsgroepen (zoals huisartsen, fysiotherapeuten of schilders) geldt soms een verplichte deelname aan een eigen pensioenfonds, óók als zzp'er. Check dus altijd of jouw beroep daaronder valt.

Veelgestelde vragen

Bestaat de fiscale oudedagsreserve (FOR) nog voor zzp'ers?
Nee, de fiscale oudedagsreserve (FOR) is sinds 1 januari 2023 afgeschaft voor nieuwe opbouw. Als alternatief is de jaarruimte voor lijfrente en banksparen verhoogd naar 30% van de premiegrondslag.
Geldt de verplichte nieuwe AOV voor zzp'ers al?
Het kabinet werkt aan wetgeving voor een verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen (BAZ), maar die geldt nog niet. Bovendien vervangt een AOV een deel van het inkomen bij ziekte en bouwt die niet automatisch extra pensioen op.

Dit kun je nu doen

  • Zorg eerst voor een ruime zakelijke en particuliere spaarbuffer voordat je geld tot je AOW-leeftijd vastzet.
  • Bereken met je voorlopige winst (na ondernemersaftrek) je fiscale jaarruimte in het hulpmiddel van de Belastingdienst.
  • Controleer wat er met je inkomen én je pensioenopbouw gebeurt als je langdurig ziek wordt (AOV).

Gebruikte primaire bronnen

Laatst gecontroleerd op: Bekijk wijzigingslog

  • Belastingdienst Lijfrente en jaarruimte voor ondernemers (2026)

    30% over winstgrondslag, AOW-franchise 2026 (€ 19.172) en maximale reserveringsruimte (€ 42.753)

    Bekijk bron
  • Rijksoverheid Verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen (BAZ) — plan

    Wetsvoorstel basisverzekering AOV voor IB-ondernemers en relatie met pensioen

    Bekijk bron
  • AFM Zelfstandigen en pensioenopbouw in de 3e pijler

    Kosten, vastzetten vermogen en zelf keuzes maken

    Bekijk bron
Disclaimer: Deze pagina biedt algemene, onafhankelijke informatie over het Nederlandse pensioenstelsel en aanvullende spaarvormen. Dit is geen persoonlijk financieel, fiscaal of juridisch advies. Fiscale grenzen en wetgeving kunnen wijzigen. Raadpleeg voor keuzes in jouw persoonlijke situatie een erkend financieel of pensioenadviseur. Lees ook de volledige disclaimer.

Verder lezen over dit onderwerp