Wat is een pensioengat en hoe herken je of je er een hebt?
Kort samengevat
Een pensioengat betekent dat je straks minder inkomen krijgt na je AOW-leeftijd dan je nodig hebt om prettig te leven. Dat gebeurt sneller als je zzp'er bent, vaak wisselt van baan, in het buitenland woonde of scheidt. Maar een lager inkomen dan je oude salaris is niet altijd een probleem als ook je vaste lasten dalen.
Wat betekent een pensioengat eigenlijk?
Een pensioengat (ook wel pensioentekort genoemd) is het verschil tussen het inkomen dat je na je pensioen verwacht nodig te hebben en wat je tot nu toe aan AOW en werkgeverspensioen opbouwt.
Dat woord klinkt alarmerend, maar is heel nuchter te benaderen. Vroeger werd vaak gezegd dat je minstens 70% van je laatste salaris aan pensioen nodig hebt. In werkelijkheid hangt het er helemaal van af hoe je woont en leeft als je stopt met werken:
- Lagere uitgaven later: Geen reiskosten voor werk, mogelijk geen studerende kinderen meer en misschien een afgeloste of grotendeels afgeloste hypotheek. Ook betaal je vanaf je AOW-leeftijd over de eerste schijf vaak minder belasting omdat de AOW-premie vervalt.
- Hogere of blijvende uitgaven: Huur die blijft doorlopen en stijgt, eventuele extra zorgkosten of wensen zoals vaker reizen.
Door welke situaties ontstaat vaak een tekort?
Bij deze groepen blijft de opbouw achter bij hun eerdere inkomen:
- Zelfstandigen (zzp'ers): Via een werkgever wordt niets opgebouwd; alleen de AOW loopt door.
- Werkgevers zonder pensioenregeling: Ongeveer één op de vijf werkgevers valt niet onder een verplicht pensioenfonds en biedt zelf geen regeling aan.
- Scheiding: Het tijdens het huwelijk opgebouwde ouderdomspensioen wordt standaard 50/50 verdeeld (tenzij anders afgesproken), waardoor jouw eigen overgebleven bedrag daalt.
- Jaren buiten Nederland gewoond: Per gemist jaar in de 50 jaar vóór je AOW-leeftijd krijg je 2% minder AOW.
- Veel van baan gewisseld, flexwerk of gaten in arbeidsverleden: Bij periodes zonder baan, ziekte als zelfstandige of werk zonder regeling stopt de opbouw tijdelijk.
- Inkomen boven de grens of deeltijd: Als je wisselend werkt of veel toeslagen/bonussen hebt die niet meetellen als pensioengevend salaris, bouw je over dat deel niets op via je werkgever.
Hoe maak je een nuchtere rekensom voor jezelf?
Veelgestelde vragen
- Klopt de bekende vuistregel dat je 70% van je laatste salaris nodig hebt?
- Niet automatisch. Als je hypotheek grotendeels is afgelost en je kinderen zelfstandig zijn, heb je vaak minder netto inkomen nodig dan toen je werkte. Heb je daarentegen hoge huur- of zorgkosten, dan kan 70% juist krap zijn.
- Als ik een pensioengat zie, moet ik dan meteen een lijfrente openen?
- Nee, niet meteen. Kijk eerst of je vrije spaarbuffer op orde is, of je geen dure schulden hebt en of je echt geld wilt vastzetten tot rond je AOW-leeftijd.
Dit kun je nu doen
- Bekijk op Mijnpensioenoverzicht.nl je verwachte netto bedrag per maand (inclusief AOW).
- Maak een schatting van je maandelijkse uitgaven na je AOW-leeftijd (bijvoorbeeld of je hypotheek dan grotendeels is afgelost of je juist huurt).
- Vergelijk dat verschil eerst met je totale vermogen en niet alleen met de oude vuistregel van 70% van je laatste loon.
Gebruikte primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op: Bekijk wijzigingslog
- Mijnpensioenoverzicht.nl Inzicht in je verwachte pensioenBekijk bron
Netto AOW en werkgeverspensioen vergelijken
- AFM Bewustwording over zelf aanvullen voor pensioenBekijk bron
Inkomensbehoefte later afzetten tegen verwachte uitgaven
- Sociale Verzekeringsbank (SVB) AOW-opbouw en 2% korting per ontbrekend jaarBekijk bron
Invloed van jaren in het buitenland op de AOW-uitkering
- Belastingdienst Jaarruimte en reserveringsruimte bij pensioentekortBekijk bron
Fiscale ruimte als je minder pensioen via werk opbouwt
Verder lezen over dit onderwerp
Is zelf bijsparen iets voor mij?
Doorloop de neutrale keuzehulp om te zien of bijsparen past.
Alternatieven voor lijfrente en banksparen
Hoe hypotheek aflossen, een vrije buffer of vrij beleggen ook meehelpen.
Fiscale regels: jaarruimte en reserveringsruimte
Hoeveel je bij een tekort fiscaal aftrekbaar mag bijstorten.