Oud versus nieuw pensioenstelsel: wat blijft en wat verandert?
Kort samengevat
Onder het nieuwe pensioenstelsel blijft de basis hetzelfde: je spaart nog steeds samen via je werkgever naast je AOW, en het pensioen keert straks levenslang uit. Wat verandert is dat vaste pensioenbeloften plaatsmaken voor een persoonlijk pensioenkapitaal met een vlakke premie dat sneller meebeweegt met de economie. Hier zie je precies wat gelijk blijft en wat anders wordt.
Wat blijft precies hetzelfde in het nieuwe stelsel?
Door alle nieuwsberichten over de pensioenhervorming lijkt het soms alsof alles op de schop gaat. Toch blijven de fundamenten van pensioen via je werk overeind:
- AOW en verplicht samen sparen blijven bestaan: Als jouw werkgever een pensioenregeling heeft (of onder een verplicht bedrijfstakpensioenfonds valt), spaar je nog steeds samen met je werkgever.
- Levenslange uitkering: Zodra je met pensioen gaat, keert jouw pensioenuitvoerder je ouderdomspensioen uit zolang je leeft.
- Fiscale spelregel (omkeerregel): Je pensioenpremie wordt nog steeds van je bruto loon ingehouden zonder dat je nu loonbelasting betaalt; belasting betaal je pas als de uitkering later start.
- Collectief beleggen en delen van risico's: Het pensioenfonds belegt het vermogen samen en deelt het risico dat mensen gemiddeld ouder worden (langlevenrisico).
Wat verandert er wél onder de Wet toekomst pensioenen?
Het grote verschil zit in hoe jouw pensioen wordt berekend en getoond:
| Kenmerk | Oude stelsel (vaak middelloon) | Nieuwe stelsel (Wtp premieregeling) |
|---|---|---|
| Wat wordt afgesproken? | Een beloofde jaarlijkse opbouw (bijvoorbeeld percentage van gemiddeld loon) | De maandelijkse premie-inleg (vlakke premie) |
| Wat zie je op je overzicht? | Een verwachte bruto uitkering per jaar vanaf pensioendatum | Een persoonlijk pensioenkapitaal én verwachte uitkering (goed/slecht weer) |
| Premie versus opbouw | Doorsneesystematiek: jong en oud kregen gelijke opbouw voor zelfde premie | Vlakke premie: ieders eigen inleg rendeert direct voor zijn of haar eigen leeftijd |
| Mee- en tegenvallers | Vertraagd verwerkt via de dekkingsgraad van het hele fonds | Beweegt sneller en directer mee via beleggingsresultaten en buffers |
| Partnerpensioen vóór pensioen | Vaak mix van opbouw en verzekering, sterk wisselend per regeling | Gestandaardiseerd op risicobasis (maximaal 50% van het jaarsalaris) |
| Toetredingsleeftijd | Maximaal 21 jaar | Verlaagd naar 18 jaar |
Hoe werkt de overstap van oude naar nieuwe pensioenen ('invaren')?
Bij pensioenfondsen wordt het al opgebouwde pensioen meestal meegenomen naar de nieuwe regeling. Dat heet invaren (het omzetten van oude pensioenaanspraken naar persoonlijke pensioenkapitalen binnen hetzelfde fonds). Bij verzekeraars en premiepensioeninstellingen (PPI's) blijven bestaande contracten vaker ongemoeid staan voor werknemers die al in dienst waren, of verandert alleen de nieuwe opbouw.
Zowel voor- als tegenstanders voeren hier discussie over:
- Argumenten vóór invaren: Er blijft één duidelijke regeling voor iedereen, jong en oud kunnen profiteren van directere rendementen en fondsen hoeven minder grote buffers achter te houden dan onder de strenge oude dekkingsgraadregels.
- Argumenten tégen invaren: Gepensioneerden en oudere werknemers ruilen een nominale belofte in voor een uitkering die kan schommelen, en critici betwijfelen of de verdeling van de gezamenlijke buffers bij de overstap voor elke leeftijdsgroep even eerlijk uitpakt.
Wat betekent dat concreet voor iemands uitkering?
Veelgestelde vragen
- Raak ik het pensioen dat ik al onder het oude stelsel heb opgebouwd kwijt?
- Nee. Je opgebouwde rechten verdwijnen niet. Bij pensioenfondsen wordt het oude opgebouwde pensioen in de regel omgezet ('ingevaren') in een persoonlijk startkapitaal in het nieuwe stelsel, onder streng toezicht van De Nederlandsche Bank.
- Blijft mijn pensioen wel levenslang uitkeren als ik heel oud word?
- Ja. Ook in het nieuwe pensioenstelsel delen deelnemers binnen een pensioenregeling het langlevenrisico met elkaar. Je pensioen blijft dus uitkeren zolang je leeft.
Dit kun je nu doen
- Vraag bij je pensioenuitvoerder na op welke datum jouw fonds overstapt (uiterlijk 1 januari 2028).
- Lees het transitie-overzicht van je fonds om te zien of je opgebouwde pensioen wordt meegenomen ('invaren').
- Verwacht je dat pensioenuitkeringen iets meer kunnen schommelen? Controleer dan hoeveel ruimte je in je maandelijkse begroting hebt.
Gebruikte primaire bronnen
Laatst gecontroleerd op: Bekijk wijzigingslog
- Rijksoverheid Wat verandert er in het nieuwe pensioenstelsel?Bekijk bron
Afschaffing doorsneesystematiek, overgang uiterlijk 1 januari 2028 en invaren
- Werken aan ons pensioen Vergelijking oud en nieuw stelselBekijk bron
Solidaire en flexibele premieregeling versus middelloonregeling
- AFM Pensioentransitie en uitleg aan deelnemersBekijk bron
Effect van beleggingsresultaten en risico-afbouw op uitkering
Verder lezen over dit onderwerp
Hoeveel regie heb ik? (A versus B)
Waarom een persoonlijk pensioenkapitaal nog geen vrije beleggingsrekening is.
Tijdlijn en transitie naar 2028
Alle vastgestelde data tot 2028 en het geplande bedrag ineens in 2029.
Baanwissel, overstap en compensatie
Hoe het verdwijnen van de doorsneesystematiek wordt gecompenseerd.